Llygredd Carthion


Mae Dŵr Cymru’n gweithio i amddiffyn afonydd a dyfrffyrdd eraill trwy drin y dŵr gwastraff o’n cartrefi a’n busnesau a’i ddychwelyd yn ddiogel i’r amgylchedd. Mae hyn yn gofyn am lawer iawn o offer a miloedd o gilomedrau o garthffosydd.

Rhaid i ni sicrhau eu bod nhw’n gweithio’n effeithiol. Os oes rhywbeth yn mynd o’i le, mae hyn yn gallu cael effaith ofnadwy ar fywyd gwyllt ac ar amwynder.

Rydyn ni’n gweithio’n galed i atal llygredd o’r fath, a hoffem gael eich cymorth chi yn hyn o beth. Gallwch chi helpu trwy roi gwybod i ni cyn gynted â phosibl os gwelwch chi lygredd carthion mewn afon, nant neu gwrs dŵr arall.

Beth yw Llygredd Carthion?

Yr arwydd amlwg o lygredd carthion mewn nant neu afon yw carthion solet yn y dŵr, ond efallai bydd arwyddion eraill hefyd. Mae'r rhain yn cynnwys: 

  • Gweddillion toiled, fel papur tŷ bach, condomau ac eitemau ar gyfer y mislif
  • Dŵr sebon neu ôl gwyn yn y dŵr.
  • Arogl carthion amlwg

Mae llygredd yn gallu lladd pysgod a bywyd dyfrol arall, achosi perygl i iechyd pobl, ac effeithio ar fioamrywiaeth, gwerth amwynder, a'r defnydd o ddŵr a thir at ddibenion amaethyddol. 

Achosion llygredd carthion 

Defnyddio toiledau fel biniau

Gall fflysio sbwriel i lawr y toiled dagu pibellau carthffosiaeth, gan arwain weithiau at lifogydd mewn cartrefi a llygru’r amgylchedd. Mae ein hymgyrch Stop Cyn Creu Bloc yn tynnu sylw at y pethau sy'n achosi problemau drwy eu fflysio – ac y dylid eu gwaredu'n briodol.

Braster coginio

Mae braster, olew a saim a gaiff eu harllwys i lawr sinciau cegin a draeniau yn gallu cronni mewn carthffosydd ac achosi tagfeydd a llifogydd. Er mwyn helpu i osgoi hyn, cofiwch eu gwaredu’n gywir. 

Beth rydyn ni'n ei wneud:

Rydyn ni'n buddsoddi £10 miliwn mewn Cynllun Gweithredu i Leihau Llygredd. Mae hyn yn golygu:

  • £5 miliwn o gynlluniau cynnal a chadw a gwella
  • Dadansoddiad i ddarogan rhwystrau mewn carthffosydd
  • Gwell cynnal a chadw ar y gorsafoedd pwmpio
  • Cynnwys sefydliadau a all ein helpu ni
  • Rhoi gwybod i'r cyhoedd sut y gallant helpu
  • Cynyddu nifer y staff sy’n rheoli llygredd
  • Cynyddu'r gwaith monitro o bell ar garthffosydd sy’n gorlifo
  • Gweithio gyda ‘Gofalwyr yr Afonydd’, a all roi gwybod am broblemau

Ein nod yw ‘goddef dim’:

Mae llygredd carthion wedi’i gynnwys yng ngweledigaeth ein cwmni: “...y dylai cwsmeriaid allu mwynhau: ...dull o weithredu lle na fyddwn ni'n goddef dim ynghylch llygredd."

Gweithio gyda’n gilydd dros ddyfrffyrdd glân

Os gwelwch chi lygredd o’n pibellau neu o gyfarpar arall mewn cwrs dŵr, ffoniwch ein llinell frys yn syth. Ac os ydych yn credu y gallai fod yna broblem yn y dyfodol, gadewch i ni wybod. Dywedwch wrthym drwy anfon e-bost at PollutionRisk@dwrcymru.com

Rhowch gymaint o wybodaeth ag y gallwch, yn ogystal â’ch manylion cyswllt. Fe wnawn ymchwilio a chymryd unrhyw gamau sydd eu hangen. Ac os ydych yn dewis, fe rannwn ni'r wybodaeth ddiweddaraf â chi'n rheolaidd.

Cynnwys y gymuned

Os ydych yn gysylltiedig â gweithgareddau cymunedol ac yr hoffech wybodaeth am lygredd carthion, neu efallai ein cyngor ynghylch prosiect cymunedol, anfonwch e-bost atom, gan nodi manylion ei’ch cais a’ch manylion cyswllt, a bydd aelod o’n tîm llygredd yn cysylltu â chi.

Dysgu a byw gyda dŵr

A hoffech chi i’ch plant wybod mwy am ran hanfodol dŵr yn ein bywydau pob dydd? Mae gennym gyfoeth o wybodaeth ac adnoddau diddorol, â'r cyfan yn cyd-fynd â'r cwricwlwm cenedlaethol. Maent wedi’u datblygu gydag arbenigwyr addysgol i ysgogi ac i addysgu disgyblion Cyfnod Allweddol 2. Mae rhagor o wybodaeth yma clic yma.