Gwybodaeth bwysig i gwsmeriaid sy’n ei chael hi’n anodd talu

Information

Gwybodaeth: 09:00 27 September 2021

Yn ystod Covid19 fe wnaeth y llywodraeth gynyddu taliadau Credyd Cynhwysol dros dro, bydd y cynllun hwn yn dod i ben ddiwedd mis Medi. Os yw’r newid hwn yn effeithio arnoch chi a’ch bod yn ei chael hi’n anodd talu eich bil dŵr, mae rhagor o wybodaeth yma.

Llygredd Carthion a Gorlifo


Mae Dŵr Cymru’n gweithio i amddiffyn afonydd a dyfrffyrdd eraill trwy drin y dŵr gwastraff o’n cartrefi a’n busnesau a’i ddychwelyd yn ddiogel i’r amgylchedd. Mae hyn yn gofyn am lawer iawn o offer a miloedd o gilomedrau o garthffosydd.

Rhaid i ni sicrhau eu bod nhw’n gweithio’n effeithiol. Os oes rhywbeth yn mynd o’i le, mae hyn yn gallu cael effaith ofnadwy ar fywyd gwyllt ac ar amwynder.

Rydyn ni’n gweithio’n galed i atal llygredd o’r fath, a hoffem gael eich cymorth chi yn hyn o beth. Gallwch chi helpu trwy roi gwybod i ni cyn gynted â phosibl os gwelwch chi lygredd carthion mewn afon, nant neu gwrs dŵr arall.

Beth yw Llygredd Carthion?

Yr arwydd amlwg o lygredd carthion mewn nant neu afon yw carthion solet yn y dŵr, ond efallai bydd arwyddion eraill hefyd. Mae'r rhain yn cynnwys: 

  • Gweddillion toiled, fel papur tŷ bach, condomau ac eitemau ar gyfer y mislif
  • Dŵr sebon neu ôl gwyn yn y dŵr.
  • Arogl carthion amlwg

Mae llygredd yn gallu lladd pysgod a bywyd dyfrol arall, achosi perygl i iechyd pobl, ac effeithio ar fioamrywiaeth, gwerth amwynder, a'r defnydd o ddŵr a thir at ddibenion amaethyddol. 

Achosion llygredd carthion 

Defnyddio toiledau fel biniau

Gall fflysio sbwriel i lawr y toiled dagu pibellau carthffosiaeth, gan arwain weithiau at lifogydd mewn cartrefi a llygru’r amgylchedd. Mae ein hymgyrch Stop Cyn Creu Bloc yn tynnu sylw at y pethau sy'n achosi problemau drwy eu fflysio – ac y dylid eu gwaredu'n briodol.

Braster coginio

Mae braster, olew a saim a gaiff eu harllwys i lawr sinciau cegin a draeniau yn gallu cronni mewn carthffosydd ac achosi tagfeydd a llifogydd. Er mwyn helpu i osgoi hyn, cofiwch eu gwaredu’n gywir. 

Beth rydyn ni'n ei wneud:

Rydyn ni'n buddsoddi £10 miliwn mewn Cynllun Gweithredu i Leihau Llygredd. Mae hyn yn golygu:

  • £5 miliwn o gynlluniau cynnal a chadw a gwella
  • Dadansoddiad i ddarogan rhwystrau mewn carthffosydd
  • Gwell cynnal a chadw ar y gorsafoedd pwmpio
  • Cynnwys sefydliadau a all ein helpu ni
  • Rhoi gwybod i'r cyhoedd sut y gallant helpu
  • Cynyddu nifer y staff sy’n rheoli llygredd
  • Cynyddu'r gwaith monitro o bell ar garthffosydd sy’n gorlifo
  • Gweithio gyda ‘Gofalwyr yr Afonydd’, a all roi gwybod am broblemau

Ein nod yw ‘goddef dim’:

Mae llygredd carthion wedi’i gynnwys yng ngweledigaeth ein cwmni: “...y dylai cwsmeriaid allu mwynhau: ...dull o weithredu lle na fyddwn ni'n goddef dim ynghylch llygredd."

Gweithio gyda’n gilydd dros ddyfrffyrdd glân

Os gwelwch chi lygredd o’n pibellau neu o gyfarpar arall mewn cwrs dŵr, ffoniwch ein llinell frys yn syth. Ac os ydych yn credu y gallai fod yna broblem yn y dyfodol, gadewch i ni wybod. Dywedwch wrthym drwy anfon e-bost at PollutionRisk@dwrcymru.com

Rhowch gymaint o wybodaeth ag y gallwch, yn ogystal â’ch manylion cyswllt. Fe wnawn ymchwilio a chymryd unrhyw gamau sydd eu hangen. Ac os ydych yn dewis, fe rannwn ni'r wybodaeth ddiweddaraf â chi'n rheolaidd.

Cynnwys y gymuned

Os ydych yn gysylltiedig â gweithgareddau cymunedol ac yr hoffech wybodaeth am lygredd carthion, neu efallai ein cyngor ynghylch prosiect cymunedol, anfonwch e-bost atom, gan nodi manylion ei’ch cais a’ch manylion cyswllt, a bydd aelod o’n tîm llygredd yn cysylltu â chi.

Dysgu a byw gyda dŵr

A hoffech chi i’ch plant wybod mwy am ran hanfodol dŵr yn ein bywydau pob dydd? Mae gennym gyfoeth o wybodaeth ac adnoddau diddorol, â'r cyfan yn cyd-fynd â'r cwricwlwm cenedlaethol. Maent wedi’u datblygu gydag arbenigwyr addysgol i ysgogi ac i addysgu disgyblion Cyfnod Allweddol 2. Mae rhagor o wybodaeth yma clic yma.

Carthffosydd yn Gorlifo

Os ydych chi’n credu bod eich adeilad wedi dioddef gorlifo o'n carthffos gyhoeddus, ffoniwch ni ar 0800 085 3968 a bydd un o'n tîm yma i'ch helpu, 24 awr y dydd.

Mae'r newid yn yr hinsawdd a thwf poblogaeth, ynghyd â phalmantu mannau gwyrdd sy'n darparu draeniad naturiol yn ein cymunedau, yn rhoi pwysau cynyddol ar ein rhwydwaith carthffosydd. Caiff hyn ei waethygu'n aml gan bobl yn rhoi cynhyrchion anaddas i lawr y sinc neu'r toiled, gan gynyddu'r perygl o garthffosydd yn gorlifo.

Mae gan lawer o ardaloedd garthffosydd ar wahân i dderbyn dŵr gwastraff budr a dŵr glaw, ond mae’r rhan fwyaf o’n carthffosydd yn gyfunedig, sy'n golygu bod carthion budr o geginau a thoiledau yn cymysgu â glawiad. Mae hyn yn golygu bod y llif yn y garthffos yn llawer cryfach yn ystod storm ddifrifol a gall gyrraedd ei chapasiti llawn.

Mae ein carthffosydd wedi'u dylunio i ymdopi â'r mwyafrif llethol o stormydd ond weithiau gall glawiad fod mor drwm fel ei fod yn gorlethu'r system. Pan fydd hyn yn digwydd, gall carthion orlifo o dyllau caead a ffosdyllau a gorlifo ar dir a gerddi. Yn yr achosion gwaethaf, gall carthion hyd yn oed orlifo i gartrefi ac achosi llygredd.

Mae carthffosydd yn gorlifo yn annerbyniol ac rydym ni’n trin pob achos gyda'r flaenoriaeth uchaf. Rydym yn blaenoriaethu ein buddsoddiad ar gyfer darpar gynlluniau lliniaru rhag llifogydd yn dibynnu ar ddifrifoldeb ac amlder y llifogydd. O ganlyniad, mae'n bwysig eich bod yn hysbysu am bob achos o lifogydd fel y gallwn gadw ein cofnodion yn gyfredol.

Beth y gallwch chi ei wneud

Mae hi’n bwysig eich bod chi’n cysylltu â’r cwmni sy’n darparu eich yswiriant cartref ar unwaith er mwyn rhoi gwybod iddynt am unrhyw ddifrod y mae’r llifogydd wedi ei achosi. Gallai peidio â gwneud hyn effeithio ar unrhyw hawliadau a wnewch chi o dan eich polisi.

Rhagor o wybodaeth am lifogydd carthffosiaeth ar gael yn ein llyfr canllaw Gofal Llifogydd.

Gofal Llifogydd

PDF, 2.9MB

Beth y dylech ei wneud,a sut y gallwn ni helpu yn achos llifogydd

Our commitment to you

PDF, 2.3MB